Mijn moeder vergat de laatste jaren steeds meer. Ik (nog) niet. Zo leeft zij nog steeds in mij. Vandaag is het tien jaar geleden dat mijn moeder overleed aan de gevolgen van een CVA. Destijds schreef ik al een blog over haar invloed op mijn leven. Nu zou ik opnieuw een blog willen schrijven, vol mooie herinneringen aan mijn moeder, maar ook met het pijnlijke besef dat zij zich steeds minder kon herinneren.

Een moeder loopt voorop totdat de tijd haar inhaalt
(Beeld Wat zegt Jan, bewerkt met AI om derden te verwijderen)

Sinds haar overlijden is er veel veranderd. Negatief gezien werd mijn leven flink overhoopgehaald door mijn eigen CVA, maar gelukkig zijn er ook positieve ontwikkelingen, zoals het feit dat ik nu zelf grootouder ben geworden. Ik ben niet meer wie ik toen was. Toen werkte ik nog volop, woonden onze kinderen (deels) thuis en had ik de ambitie om mensen te coachen. Dus is het wat mij betreft tijd om met de oude herinneringen en een nieuw perspectief het verhaal van mijn moeder te vertellen. Pas nu kan ik zien wat de jaren rond haar overlijden en mijn eigen CVA werkelijk met me hebben gedaan.

Ik kan nu met zachte ogen terugkijken. Dat komt door wat ik zelf heb meegemaakt en door een van onze laatste echte gesprekken. Terwijl onze geliefden voetbal keken, zaten mijn moeder en ik samen in de tuin. Dat hadden we al heel lang niet meer gedaan. Haar geheugen liet toen al jaren langzaam los. Ze was vaak moe. Ze bleef hangen in pijntjes. Ik stond vol energie midden in het leven. Ik wilde haar niet zien aftakelen. Daardoor vond ik lange tijd niet de rust en het geduld om echt te luisteren. Zonder oordeel. Zonder verwachting. Gewoon horen wat zij vertelde. Dat lukte toen wel. Pas later zag ik hoe belangrijk dat moment was. Voor haar, maar misschien nog meer voor mij. Het voelde als een laatste moederdaad. Daardoor kan ik nu zonder wroeging terugkijken en dit verhaal schrijven.

In haar laatste weken was mijn moeder rustig en zonder pijn. Haar gezicht was glad. Ze lag kalm en tevreden. Dat was in de jaren daarvoor anders. Er was veel onrust. En veel pijn. Die pijn kon haar zo verlammen dat ze stopte met dingen die ze leuk vond. Dan zei ze dat het echt niet ging. Ik snapte dat toen niet. Zelf ging ik altijd door pijn heen. Altijd door. Altijd verder. Achteraf zie ik wat dat mij bracht. Door mij er soms kinderlijk tegen af te zetten, groeide mijn doorzettingsvermogen, wat mij ook geholpen heeft tijdens de revalidatie van mijn CVA.

Tijdens de revalidatie kwam er een tweede inzicht bij. Doorzetten is niet alles. Grenzen tellen ook. Je moet ze herkennen. En serieus nemen. Het lichaam spreekt. Altijd. Soms vraagt het niet om nog een stap, maar om stilstand. Dat leerde ik van haar. Daar ben ik dankbaar voor.

Genoeg is genoeg. Behalve als het over eten gaat. Dat wisten we allebei. Vraag het maar aan mensen van de tennisvereniging. Als er tijdens een toernooi, waar mijn vader speelde, iets te eten werd uitgedeeld op het terras, stond zij vooraan. Voor zichzelf. En zeker ook voor mijn vader. Haar zorg zat in dit soort kleine gebaren.

Rustig zitten lukte haar zelden. Ze was altijd in beweging. Ze plukte. Friemelde. Misschien ging ze daarom ooit op yoga. Ze kwam er ontspannen en blij van terug. Ik zag dat en ik vermoed dat hierdoor bij mij het idee ontstond dat ik ook wel aan yoga wilde gaan doen. Twaalf jaar geleden begon ik zelf. Yoga helpt mij zeker om rust te vinden. Ik bedankte haar daarvoor. Toen vertelde ze dat zij vooral ontspanningsoefeningen deed. Geen ingewikkelde houdingen. En dat ze het maar kort had gedaan. Zo kleuren herinneringen. Zo maakt een kind soms meer van een verhaal dan het ooit was. Toch blijft de dankbaarheid. Zij zette iets in gang.

Ze gaf me nog meer mee. Haar onrust bracht ook een andere energie mee. Hoe je de snelste rij kiest. Hoe je kan voordringen. Hoe je nooit te laat komt. Dat zit in mij. Iedereen met wie ik afspreek merkt dat nog steeds. Met alle voor- en nadelen. Ook dat is deel van haar nalatenschap.

Mijn moeder was een leeuwin. Later met grijze manen. Eerder met pikzwart haar. Zo zwart dat ze soms voor Indisch werd aangezien. In een Indisch restaurant werd ze dan ook vaak voor haar beurt al geholpen (wat fijn is voor iemand met onrust). Maar terug naar de leeuwin in haar. Het gezin was heilig. Dat verdedigde ze fel. Haar man eerst. Dan haar kinderen. Wie dichtbij kwam, wist waar de grens lag. Pas toen mijn moeder had gezien dat mijn vrouw goed voor mij was, hoorde zij erbij. Vanaf dat moment gold voor mijn geliefde dezelfde bescherming als voor de rest van mijn moeders gezin.

Het gezin ging altijd voor. Zelfs boven vriendschappen. Daardoor kwamen er later minder mensen op haar verjaardagen. Een paar vrienden bleven. Zij hoorden inmiddels ook bij het gezin. Ik nam er iets anders uit mee. Vriendschap vraagt ook liefdevolle aandacht. Die warmte wil ik ook blijven koesteren.

Boven alles leerde zij mij de waarde van een partner. Van kinderen. Van er zijn zonder voorwaarden. Alles opzijzetten als het nodig is. Dat draag ik met me mee. Haar liefde blijft. In het hier en nu mis ik haar. Wat zij gaf, gaat door. Wat ik voel ook.

🌈

Ik ben Jan Monster, de blogger van Wat zegt Jan.
Je kunt hier contact met me opnemen.
Wil jij dagelijks citaten uit mijn blogs zien of geen blog missen,
volg dan de Wat zegt Jan-pagina’s op
Bluesky, Facebook, Instagram, LinkedIn, Threads, WordPress.com en X.
of op letterboxd voor inspirerende filmtips.