Het is goed om niet alleen aardig te zijn tegen anderen, maar ook tegen jezelf. Deze liefdevolle vriendelijkheid helpt mij om gelukkig te zijn. Meditatie helpt mij om vanuit deze levenshouding te leven, maar ook zonder meditatiebeoefening kan iedereen deze houding bij zichzelf cultiveren. Daarmee creëren we een prettigere sfeer, zowel in ons eigen hoofd als in de wereld om ons heen. Ik geef je graag enkele eenvoudige tips, zodat ook jij kunt (gaan) glimlachen naar jezelf en jouw omgeving.
Wereldvrede begint bij innerlijke vrede (Beeld Wat zegt Jan)
Als ik met andere mensen praat over hun persoonlijke, professionele of maatschappelijke uitdagingen, merk ik soms hun frustratie omdat ze geen eenvoudige uitweg zien. Ook bespeur ik lichte irritatie: ze denken al te weten welke oplossing ik waarschijnlijk zal aandragen. Want naast dat ik sinds kort weer veel over inspirerende films schrijf, kennen velen mijn verhalen over leven met hersenletsel, yoga, meditatie en zelfkennis, en mijn overtuiging dat het leven een oefening is in zijn-met-wat-is. Hoewel ik denk alleen maar aandachtig te luisteren, sluiten sommigen af met: ‘Ik weet heus wel dat ik in het nu moet leven, aardig voor mezelf moet zijn en dat meditatie jou helpt, maar ik kan dat echt niet.’
Diezelfde mensen denken vaak dat ik hen meditatie wil opdringen. Hoewel ik hen de voordelen en het plezier ervan gun, besef ik goed dat mijn pad en oplossingen niet de hunne hoeven te zijn. Ik ga ervan uit dat mensen mij en mijn ideeën inmiddels enigszins kennen en zal meditatie daarom niet snel als oplossing aandragen. Uiteindelijk moet elke stap die een mens naar een oplossing zet, uit zichzelf voortkomen want dan heeft de inspanning de meeste kans van slagen.
De meesten van ons begrijpen dat we eerst onszelf aardig en lief moeten vinden voordat we uitdagingen in de wereld om ons heen kunnen aangaan. Toch zit er vaak een groot gat tussen weten, willen en doen. Van jongs af aan hebben we negatieve en kritische boodschappen meegekregen van ouders, leraren, bazen en de maatschappij in het algemeen. Op de een of andere manier zijn we gaan geloven dat die stemmen van buitenaf gelijk hebben: dat we niet goed genoeg zijn. Niet lief. Niet aardig. Dat we het niet waard zijn om er te zijn. Om gelukkig te zijn.
Diep van binnen weten we dat deze gedachten onzin zijn, dat we wél goed genoeg zijn en dat we het waard zijn om ons gelukkig te voelen. Ondanks dat diepe weten wordt onze zelfliefde overstemd door oppervlakkige boodschappen van buitenaf. Hoe kunnen mensen die niet willen of kunnen mediteren toch beginnen vriendelijk en liefdevol voor zichzelf te zijn?
De oplossing zit er waarschijnlijk in om eenvoudigweg een nieuwe boodschap in ons hoofd te prenten. En als die boodschap niet van buitenaf komt, dan moeten we die boodschap onszelf maar toespreken. In de psychologie en NLP spreken we dan van affirmaties. Affirmaties zijn korte zinnen die we eindeloos kunnen herhalen, zodat de boodschap op een gegeven moment in ons hoofd blijft hangen en soms zelfs de andere, negatieve boodschap overschrijft.
De vier klassieke zinnen om ons liefdevolle vriendelijkheid eigen te maken zijn: Moge ik gelukkig zijn. Moge ik gezond zijn. Moge ik veilig zijn. Moge ik in vrede leven. Ik weet dat sommige mensen spreekwoordelijke jeuk krijgen van deze zinnetjes. Dat zit meestal in het gebruik van het woord ‘moge’, omdat het als ouderwets, onbekend of neerbuigend wordt ervaren. Als je de affirmaties wilt proberen, kies dan vooral zinnen die bij jou passen en je een goed gevoel geven. Alternatieven zijn bijvoorbeeld: Ik mag gelukkig zijn. Ik wens mijzelf gezondheid toe. Laat mij veilig zijn. Ik gun mijzelf vrede. Je kunt ze ook afwisselen, combinaties maken of woorden kiezen die nog beter bij je passen. Welke woorden je ook kiest, probeer het vooral een keer uit.
Als je de zinnen naar jouw voorkeur hebt geformuleerd, zoek dan een rustig plekje op en neem de tijd om prettig te gaan zitten. Adem even rustig in en uit en spreek de zinnen daarna hardop uit. Herhaal ze een paar keer, voel of ze bij jou passen en pas ze zo nodig aan. Misschien voelt het onnatuurlijk of ongemakkelijk om ze hardop te zeggen. Kies er dan voor om ze in gedachten uit te spreken.
Het ongemak kan blijven, vaak omdat het egoïstisch voelt of omdat de oude overtuiging boven komt drijven dat je dit toch niet helemaal waard bent. Het is daarom goed om dezelfde zinnen nog eens te herhalen, maar ze dan uit te spreken voor iemand die je aardig vindt. Bijvoorbeeld: Moge mijn huisgenoot gelukkig zijn. Ik wens mijn partner gezondheid toe. Laat mijn opa veilig zijn. Ik gun mijn tante vrede.
Een volgende stap die je kunt zetten, is dit nogmaals te herhalen, maar dan voor iemand tegenover wie je neutraal staat. Iemand die je slechts terloops kent, zoals de pakketbezorger, een buurtgenoot of een buschauffeur. Stuur ook deze mensen je goede wensen. Misschien denk je nu dat het raar is om dat te doen, zeker omdat het toch ging om liefdevolle vriendelijkheid voor jezelf? Het gevoel van ongemak is voor velen herkenbaar, maar er zit een logica achter. We begonnen deze oefening omdat we uit de buitenwereld allemaal negatieve boodschappen hadden meegekregen en we proberen daar nieuwe, positieve zinnen en gedachten naast te zetten. Door onze negatieve blik naar binnen om te draaien en zelfs iets positiefs naar buiten te sturen, draag je bij aan een positief gevoel over jezelf (je bent lekker en aardig bezig!). Maar er is nog iets. Die negatieve zinnen die je in je leven hebt gehoord, waren vaak onbedoeld en misschien heb je er zelf zelfs aan bijgedragen. Door nu de toon tegenover jezelf en anderen te veranderen, draag je eraan bij dat je omgeving vriendelijker wordt. Al is het maar in je hoofd. Door die als vriendelijker ervaren omgeving zou het gevoel dat je over jezelf hebt zomaar nog liefdevoller en aardiger kunnen worden.
Als het goed voelt, herhaal je de hele cyclus nog twee keer. Doe dat een paar keer per week en wie weet wat het teweegbrengt. De oefening is geen meditatie, maar yogi’s kennen deze zinnen ook uit de mettameditatie. Ook mensen die mediteren, komen tijdens het oefenen onvriendelijke gedachten en gevoelens tegen. Om daar tegengif tegen te bieden, wisselen zij soms verschillende meditatievormen af, waaronder de mettameditatie met deze zinnen. Als je net als bij een mettameditatie nog een stapje verder wilt gaan, kun je jouw wensen ook sturen naar mensen bij wie je geen goed gevoel hebt. Bijvoorbeeld: Mijn kritische ouder mag gelukkig zijn. Ik wens mijn neerbuigende leraar gezondheid toe. Laat mijn dominante baas veilig zijn. Ik gun Poetin vrede. Dit zal heel contra-intuïtief voelen, maar ook hiervoor geldt dat de wereld beter zal aanvoelen en jijzelf dus ook.
Of je dit nou jezelf herprogrammeren, psychologie, NLP of mettameditatie noemt, het komt uiteindelijk op hetzelfde neer. Je leert jezelf te stoppen met rennen, niet meer te blijven steken in vastgeroeste negatieve patronen en met positieve aandacht bij het moment te zijn. Ik hoop dat het voor jou, net als voor mij, bijdraagt aan een gelukkiger leven. Liefdevolle vriendelijkheid voor jezelf mag dan egoïstisch zijn, het kan jouw bijdrage zijn aan een betere, mooiere en lievere wereld. En wie weet ga je zelfs zien dat ook jij kunt mediteren.
‘
🌈
Ik ben Jan Monster, de blogger van Wat zegt Jan.
Je kunt hier contact met me opnemen.
Wil jij dagelijks citaten uit mijn blogs zien of geen blog missen,
volg dan de Wat zegt Jan-pagina’s op
Bluesky, Facebook, Instagram, LinkedIn, Threads, WordPress.com en X.
of op letterboxd voor inspirerende filmtips.
