Je adem is goed zoals die nu is, net als jij ook goed bent zoals jij nu bent. Je adem is altijd bij je en je kan er altijd op terugvallen om daar je centrum, je rust en jezelf te vinden. Die permanente aanwezigheid en stabiliteit vormt naast de basis van onszelf ook de fundering voor een meditatieoefening. Laten we in dit vierde deel van mijn blogreeks over mediteren een volgende stap in onze beoefening zetten, samen met onze adem.

Jouw adem zorgt er als een anker voor dat je niet afdrijft. (Beeld Wat zegt Jan)

Voordat we die volgende stap zetten vat ik nog even kort samen wat we hiervoor bespraken. Mediteren betekent voor mij het bewust richten van je aandacht zodat je jezelf en je geest beter leert kennen. Om daarmee te oefenen, mag jij jezelf toestaan tijd en ruimte te nemen om een veilige plek op te zoeken waar je ongestoord kunt gaan zitten. Kies daarbij een comfortabele houding waarin je alert en waardig kunt zijn. Zo creëer je de mogelijkheid om open, nieuwsgierig en mild te mediteren. Na vier korte oefeningen in de vorige drie blogs gaan we er dit keer dieper induiken.

We beginnen bij het fundament, namelijk onze adem. Ademen is het eerste wat je doet zodra je geboren wordt en het blijft bij je tot je laatste adem. Jouw adem is een constante metgezel. In de yogafilosofie geldt adem als de schakel tussen lichaam en geest. Ook buiten de yogapraktijk zeggen we vaak dat ons lichaam laat zien wat er in onze gedachten omgaat, wat we meestal pas opmerken wanneer ons lijf tegensputtert.

Zo zagen we in de geweldige serie Dag & Nacht dat een arts dacht dat hij een hartaanval kreeg. We zien hem naar adem snakken. Een andere arts laat hem zich focussen op zijn ademhaling waardoor hij kalmeert en de angst voor een hartinfarct verdwijnt. Deze scene is niet zo fictief als het lijkt en komt vaker voor. Denk zelf maar eens terug aan stressvolle momenten en misschien herinner jij je wel dat jouw adem op dat moment ook kort en snel was en dat die hoog in je lichaam zat.

Als we kijken naar de tegengestelde situatie van gestrestst zijn, namelijk slapen, dan zien we een ander patroon van ademen. Als je een slim horloge hebt, registreert die normaal gezien een aanzienlijk lagere ademfrequentie tijdens je slaap. Iemand die naast jou slaapt zal je waarschijnlijk kunnen vertellen dat je lager en dieper ademt tijdens je slaap. Ik merk zelf bovendien ook dat als ik in bed lig, ik door bewust rustig te ademen makkelijker inslaap.

Yoga is van oudsher gericht op het stilzetten van de wervelingen van de geest. Zoals uit de voorgaande alinea’s blijkt speelt je ademhaling een cruciale rol in het kalmeren van de geest. Adem is niet alleen voortdurend aanwezig in ons dagelijks leven, het zal dat ook zijn tijdens jouw meditatiebeoefening. Ontdek hoe een rustige ademhaling kan bijdragen aan stilte en ontspanning in je lijf en hoofd.

Laten we beginnen. Ga zitten in een voor jou prettige houding op een veilige en rustige plek. Sluit je ogen en breng je aandacht naar je ademhaling. Je hoeft niets te veranderen, alleen bewust te zijn van de beweging van je adem. Jouw adem is precies goed zoals die nu is. Net als jouw adem jou spiegelt, ben ook jij goed zoals je nu bent. Besef dat je ademhaling je altijd heeft ondersteund en vanzelf precies doet wat nodig is. Zodra je jouw adem waarneemt, ben je al aan het mediteren (oefening nummer vijf). Je observeert zonder oordeel hoe jouw adem komt en gaat. Door je aandacht hier volledig op te richten, focus jij je op een vitaal onderdeel van jezelf: adem.

Gewoon zijn met wat is voelt soms heel lastig en zo kan dat nu ook bij de meditatie voelen. Om je te helpen kunnen we onze aandacht simpel ondersteunen door onze adem te gaan tellen. Hoe je telt doet er niet toe. Je kan jouw in- of uitademing of allebei tellen. Kies jouw manier want jouw manier past bij jou en zal dus op een of andere manier goed voor je zijn. Het enige wat je nu hoeft te doen is tien ademhalingen te tellen. Als je merkt dat je de tel bent kwijtgeraakt, dan breng je zonder oordeel je aandacht terug naar de adem en begin je opnieuw met tellen (oefening nummer zes).

Het is normaal dat je aandacht zal verslappen, maar dat geeft niet want jouw adem is ondertussen gewoon doorgegaan en je kunt er met je aandacht altijd weer naar terugkeren, zonder jezelf iets kwalijk te nemen. Je adem doet dat immers ook niet. Niemand lukt het om niet de tel kwijt te raken. Dat gebeurt echt iedereen wel eens. Hoewel het kwijtraken van de tel niet het doel is, brengt het juist voordelen met zich mee. Zodra je merkt dat je de telling bent kwijtgeraakt, word je opmerkzaamheid en concentratie scherper. Elke keer dat je beseft dat je de tel kwijtraakt mag je trots zijn. Het betekent dat je weer succesvol hebt geoefend met het bewust richten van je aandacht.

Jouw adem fungeert als een anker. Het is vergelijkbaar met hoe een anker voorkomt dat een boot afdrijft. Adem geeft jou bij het mediteren een constante basis om de aandacht terug te brengen wanneer deze afdwaalt. Je bent ondertussen niet alleen succesvol met het bewust richten van je aandacht, maar misschien heb je ook al beter je geest leren kennen. Noteer waar je gedachten tijdens het tellen naartoe dwalen in een meditatiedagboek (oefening nummer zeven). Dit geeft inzicht in jezelf, wie je bent en over hoe jouw geest werkt. Je kan er in ieder geval mee blijven oefenen zolang je blijft ademen.

Ik ben Jan Monster, de blogger van Wat zegt Jan.
Je kunt hier contact met me opnemen.
Wil jij dagelijks citaten uit mijn blogs zien of geen blog missen,
volg dan de Wat zegt Jan-pagina’s op:
Bluesky, Facebook, Instagram, LinkedIn, Threads, WordPress.com en X.
of op letterboxd voor inspirerende filmtips.